خوشه‌های صنعتی

بعد از انقلاب صنعتی، دنیا شاهد تولید انبوه، متنوع، متغیر و تولید با تغییرات پرشتاب در فضای حاکم بر صنعت جهانی بود و به تدریج صنایعی قوت گرفتند که قدرت انعطاف‌پذیری بیشتری نسبت به تغییرات سریع در تکنولوژی تولید داشتند.
امروزه توسعه از طریق ابداء خوشه ای نقش محوری و بارزی در سیاستهای اقتصادی و صنعتی کشورهای توسعه یافته ایفا مینماید.اگر رویکردهای گذشته تمرکز بیشتری بر اقتصاد کلان داشته اند، اینک کسب و کارهای خرد ،احساس مسئولیت نسبت به افزایش قابلیت رقابت واحدهای کوچک و متوسط،بهبود ارتباطات شبکه ای ،تاکید بر حمایتهای غیر مستقیم در مقابل پرداخت یارانه ، ترکیب رقابت و همکاری به منظور تقویت یادگیری و نوآوری ،ارتقاء سطح همکاری واحدهای کوچک و بزرگ و تقویت مثلث همکاری صنعت، دولت و دانشگاه مورد تاکید و توجه بیشتری قرار میگیرد..هرقدر نگاه به حل مسائل از سطح بین المللی ، ملی و بخشی به سمت منطقه ای و محلی ، مبتنی بر قابلیت های پویای سیستم های اجتماعی شکل یافته بر پایه فرآیندهای طبیعی پیش میرود ،توجه به کسب و کار خرد در شبکه ارتباطی در بحث توسعه خوشه ای از اهمیت ویژه ای برخوردار میباشد. حد.د دو دهه است که توسعه صنعتی مبتنی بر خوشه ها ، بعنوان یک استراتژی نوین مورد توجه برنامه ریزان و سیاستگذاران در کشورهای صنعتی و در حال توسعه میباشد.سازمانهای بین المللی همچون ILO و UNIDO (سازمان توسعه صنعتی ملل متحد)و بانک جهانی نیز طرحهای متعددی را از طریق توسعه خوشه های صنعتی در کشورهای مختلف اجرا و حمایت کرده اند.

در جوامع کنونی، کشورها از روش هاي گوناگونی براي توسعه اقتصادي استفاده مي کنند. در کشور ما با توجه به مساله جهاني شدن و مشکلات اقتصادي کشور به خصوص در صنايع کوچک و متوسط، استفاده از اين روش ها ضروري به نظر مي رسد. با توجه به اينکه حجم بالايي از صنعت کشور در اختيار صنايع کوچک و متوسط است، به نظر مي رسد توجه به اين صنايع و بهبود وضعيت آنها مي تواند راهکار مفيدی براي توسعه اقتصادي کشور باشد. يکي از الگوهای توسعه مورد استفاده در بسیاری از کشورها، الگوی توسعه خوشه ای مي باشد. اين الگو در سال 1990 توسط آقاي پورتر معرفي شد و بر مبناي آن صنعت نساجي هند ، پاكستان ، چين ، تركيه و حتي كشورهاي توسعه يافته اي چون اعضاء اتحاديه اروپا ، آمريكا و ... ساماندهي گرديد. اين الگو امروزه موفق ترين الگوي توسعه براي صنايع كوچك و متوسط ارزيابي گرديده و در بسياري از نقاط جهان مورد استفاده قرار گرفته است .

- تعريف خوشه ی صنعتی

خوشه‌ی صنعتی به مجموعه‌ای از واحدهای کسب و کار اطلاق می‌شود که در یک منطقه‌ی جغرافیایی و با یک گرایش صنعتی متمرکز شده و با همکاری و تکمیل فعالیت‌های یکدیگر به تولید و عرضه‌ی کالا و خدمات می‌پردازند و از چالش‌ها و فرصت‌ها‌ی مشترک برخوردارند.

مشخصه‌ی خوشه‌های صنعتی، تمرکز جغرافیایی، همکاری در تکمیل فعالیت‌های یکدیگر، تولیدات و خدمات مشترک و همین طور چالش ها و فرصت های مشترک است. نزدیکی به منابع و مواد اولیه، وجود نیروی کار ماهر، رشد مناسب خدمات توسعه‌کسب و کار، رشد مناسب زیرساخت‌ها، ‌شرایط مناسب اقتصادی محلی، ملی وبین‌المللی از شرایط و پیدایش توسعه خوشه‌های صنعتی است یک خوشه‌ی صنعتی را نمی‌توان ایجاد کرد بلکه خود به خود و با ایجاد شرایط مناسب به وجودمی‌آید و باید توسعه پیدا کند. دلایل عمده توسعه نیافتن خوشه ها: نبود همکاری بین واحدها،وجود رقابت شکننده در قیمت،به جای رقابت در کیفیت تولید و نوآوری، ناکافی بودن زیر ساخت ها وحمایت ها از کسب و کار،نبود گفت و گو و ارتباط با بخش دولتی/عمومی ،درونگرایی خوشه‌های صنعتی نشانگر مزیت‌های هر منطقه و روشی برای تمرکز‌زدایی است و مبتنی بر نیازهای خوشه‌ روشهای مداخله و حمایت ازآنها تعیین می‌شود ،عموما خوشه‌ها تعداد زیادی از واحدهای اقتصادی خرد، کوچک، متوسط و حتی بزرگ را در برمی‌گیرند که از نظر جغرافیایی این واحدها می‌توانند در سطح روستا، شهر و یا شهرستان پراکنده باشند.

- مزایای توسعه با رویکرد خوشه ای :

1-افزایش توان رقابت پذیری سازمانها .
2- هم افزایی بین بنگاهها و سازمان دادن به آنها در قالب مجموعه ای واحد .
3--انعطاف پذیری و تنوع بالا در کنار تولید با مقیاس بالا .
4- ایجادو تقویت مراکز خدماتی و پشتیبانی در زمینه های مختلف مانند ( بازاریابی ، آزمایشگاههای مرجع ، مشاوره های فنی ، مالی ، . . . .) .
5-ایجادرقلبت توام با همکاری .
6-دسترسی آسان و وسیعتر به تامین کنندگان مواد اولیه ، خدمات و منابع انسانی تخصصی .
7-خلق فرصتهای همکاری بین رقبا .
8-تسهیل تبادل اطلاعات و استفاده از تجربیات مشابه .
9- دسترسی به دانشهای پیشگام و افزایش فرصت توسعه و تبادل دانش .
10- کاهش هزینه های تولید و عملیاتی .
11- کمک به افزایش بهره وری و اجتناب از هدر دادن منابع .
12- انطباق سریع با نو آوری .


- اهمیت توسعه خوشه ای برای سیاستگذاران

اول به دلیل اینکه خوشه صنعتی موتور محرکه اقتصاد ملی و منطقه ای میباشد.و علت آن وجود بنگاههای درون خوشه که با بازدهی بیشتر و استفاده تخصصی تر از امکانات و اولویتهای موجود کار میکنند دوم اینکه باعث توسعه بنگاههای بخش خصوصی به دلیل افزایش همکاری و انجام فعالیتهای مشارکتی میشود.

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
  • اندازه قلم

نظر سنجی

آمار بازدید سایت

امروز
دیروز
این هفته
هفته قبل
این ماه
ماه قبل
کل بازدید
1208
1325
2533
2533
20489
29934
689365

پیش بینی امروز
1512


آی پی شما23.20.236.61